لیزر کربن دی اکسید: فواید و عوارض به زبان ساده

لیزر کربن دی اکسید یا CO2 پرتویی دقیق است که لایه سطحی پوست را تبخیر می کند و بدن را وادار به ساخت کلاژن تازه می کند. نتیجه، پوستی صاف تر با جای جوش، چین و چروک و لک های کم رنگ تر است. این روش برای ترک های پوستی، زگیل و ضایعات سطحی هم کاربرد دارد. عوارض آن شامل قرمزی، تورم، پوسته ریزی و حساسیت به آفتاب در روزهای اول است که معمولا موقتی اند. درمان باید زیر نظر پزشک متخصص انجام شود؛ در این صورت ریسک عارضه بسیار پایین است. ویژگی مهم دستگاه، دقت بالا و کنترل عمق نفوذ پرتو است.

لیزر دی اکسید کربن چیست؟

لیزر دی اکسید کربن یک فناوری پیشرفته در علم پزشکی و پوست است که بر اساس تحریک ترکیب گاز های هلیوم نیتروژن و دی اکسید کربن کار می کند. این دستگاه پرتو های نوری با طول موج خاص تولید می کند که به شدت توسط آب میان بافتی پوست جذب می شوند. برخورد این پرتو ها با بافت باعث تبخیر لایه های آسیب دیده و تحریک کلاژن سازی در لایه های عمقی تر می گردد. از این ابزار قدرتمند برای جراحی بافت های نرم برداشتن ضایعات و جوان سازی عمیق استفاده می شود. دقت بالای این تکنولوژی به پزشک متخصص اجازه می دهد تا بدون آسیب به بافت های سالم درمان را پیش ببرد.

“The fractional CO2 laser is an ablative laser that has been a gold standard for skin rejuvenation, and it is still considered the most effective treatment for improving rhytids, photoaging, and acne scarring.”

«لیزر دی اکسید کربن فرکشنال یک لیزر تخریبی (ablative) است که سال‌ها به عنوان استاندارد طلایی جوانسازی پوست شناخته شده و همچنان مؤثرترین درمان برای بهبود چین‌وچروک، پیری ناشی از نور خورشید و اسکار آکنه به شمار می‌رود.»
منبع: ncbi

تفاوت لیزر دی اکسید کربن معمولی و فرکشنال

تفاوت اصلی در نحوه تابش پرتو ها به سطح پوست است. در نوع معمولی پرتو لیزر به صورت یکپارچه به بافت می تابد و کل لایه اپیدرم را بر می دارد که دوره نقاهت طولانی تری دارد. اما در مدل فرکشنال پرتو ها به هزاران ستون حرارتی میکروسکوپی تقسیم می شوند. این ستون ها فقط بخش هایی از پوست را هدف قرار می دهند و بافت های سالم اطراف دست نخورده باقی می مانند. این بافت های سالم به روند ترمیم سرعت می بخشند. روش فرکشنال عوارض کمتری دارد و برای درمان جای جوش و اسکار های سطحی بسیار مناسب تر و ایمن تر است.

ویژگی	لیزر دی اکسید کربن معمولی	لیزر دی اکسید کربن فرکشنال
نحوه تابش	یکپارچه و لایه برداری کامل سطح پوست	نقطه ای و ایجاد ستون های حرارتی ظریف
حفظ بافت سالم	تمام بافت هدف تحت تاثیر قرار می گیرد	بخش زیادی از پوست بین نقاط تابش سالم می ماند
دوره نقاهت	طولانی و نیازمند مراقبت بیشتر	کوتاه تر و آسان تر
سرعت بازسازی	کند تر	سریع تر (به دلیل وجود بافت های سالم)
خطر ایجاد اسکار	بیشتر	بسیار پایین
میزان عوارض	التهاب و قرمزی شدید تر	آسیب و عوارض جانبی کمتر

کاربردهای اصلی

کاربرد های اصلی لیزر دی اکسید کربن بر اساس منابع علمی به صورت لیستی و کوتاه شامل موارد زیر است:

• درمان جای جوش و اسکار های آکنه
• جوان سازی عمیق و رفع چین و چروک ها
• کاهش منافذ باز و یک دست کردن بافت پوست
• رفع لک های ناشی از آفتاب افزایش سن و کک و مک
• برداشتن خال های سطحی زگیل و ضایعات خوش خیم
• بهبود ترک های پوستی ناشی از تغییر وزن و بارداری
• کم رنگ کردن اسکار های جراحی بخیه و سوختگی
• روشن سازی بیکینی و تنگ سازی واژن
• درمان عارضه هایی مانند رینوفیما و کراتوز اکتینیک
• جراحی بافت های نرم به دلیل دقت بالا و برش ظریف
• برش جوشکاری حکاکی و فاصله سنجی در مصارف صنعتی و نظامی

کاربرد در نواحی مختلف بدن

این دستگاه محدود به صورت نیست و در نواحی مختلف بدن کاربرد های درمانی فراوانی دارد. برای رفع ترک های پوستی ناشی از بارداری یا تغییرات وزن روی شکم و ران ها نتایج بسیار خوبی ارائه می دهد. در ناحیه گردن و دست ها برای رفع چین و چروک و لک های ناشی از افزایش سن استفاده می شود. همچنین در درمان اسکار های جراحی یا سوختگی در هر نقطه از بدن موثر عمل می کند. پزشکان برای درمان رینوفیما در ناحیه بینی و حتی برای ضایعات خوش خیم در نواحی حساس نیز از دقت بالای این سیستم نوری بهره می برند.

موارد منع استفاده از لیزر

استفاده از این دستگاه برای همه افراد مناسب نیست و محدودیت های بالینی مشخصی دارد. زنان باردار و مادران شیرده نباید تحت این درمان قرار بگیرند. افرادی که سابقه ایجاد گوشت اضافه یا کلوئید دارند در معرض خطر اسکار های شدید تر هستند. مصرف کنندگان داروی راکوتان باید حداقل شش ماه از قطع داروی خود گذشته باشد. وجود عفونت های فعال پوستی مانند تبخال یا آکنه های التهابی شدید در ناحیه درمان نیز از موارد منع قطعی محسوب می شود. بیماران دارای نقص سیستم ایمنی یا دیابت کنترل نشده باید پیش از اقدام حتما با پزشک معالج خود مشورت های لازم را انجام دهند.

آمادگی های مهم قبل از جلسه درمان

اقدامات پیش از درمان تاثیر مستقیمی بر نتیجه نهایی و کاهش عوارض دارد. حداقل دو هفته قبل از جلسه درمانی باید از قرار گرفتن در معرض نور مستقیم خورشید و استفاده از سولاریوم خودداری کنید. مصرف دارو های رقیق کننده خون مانند آسپرین و مکمل هایی نظیر ویتامین ای با نظر پزشک باید متوقف شود تا خطر خون ریزی کاهش یابد. استفاده از کرم های لایه بردار و محصولات حاوی رتینول باید یک هفته قبل قطع گردد. در صورت سابقه تبخال پزشک معمولا دارو های پیشگیری کننده مانند آسیکلوویر تجویز می کند که مصرف منظم آن ها پیش از ورود به کلینیک الزامی است.

در روز لیزر چه اتفاقی می افتد؟

در روز مراجعه ابتدا پوست شما به طور کامل تمیز و از هر گونه مواد آرایشی پاک می شود. سپس پزشک از کرم های بی حسی موضعی با درصد بالا روی نواحی هدف استفاده می کند تا درد ناشی از تابش پرتو ها به حداقل برسد. پس از گذشت حدود چهل دقیقه و اثر گذاری بی حسی پزشک با تنظیم دقیق انرژی و عمق نفوذ دستگاه درمان را آغاز می کند. در طول این فرآیند ممکن است احساس گرمای شدید یا سوزش خفیفی داشته باشید. کل زمان انجام این کار بسته به وسعت ناحیه مورد نظر بین بیست تا چهل دقیقه طول می کشد.

مراقبت های بعد از لیزر دی اکسید کربن

دوره نقاهت و مراقبت های پس از آن مهم ترین بخش در رسیدن به نتیجه مطلوب است. پوست در این مرحله بسیار حساس ملتهب و مستعد عفونت می شود. رعایت دقیق دستور العمل های کلینیکی مانع از ایجاد لک های تیره و اسکار های ثانویه خواهد شد. استفاده مداوم از ضد آفتاب های فیزیکی دوری مطلق از نور خورشید و پرهیز از دستکاری پوسته های ایجاد شده روی صورت از اصول اولیه است. محیط خانه باید خنک باشد و از انجام فعالیت های ورزشی سنگین که باعث تعریق شدید می شوند باید تا زمان ترمیم کامل بافت ها به شدت پرهیز نمود.

کمپرس سرد در ساعات اولیه

بلافاصله پس از اتمام کار پوست دچار قرمزی تورم و احساس سوزش شبیه به آفتاب سوختگی شدید می شود. استفاده از کمپرس سرد در بیست و چهار ساعت اول حیاتی ترین اقدام برای کنترل این التهاب است. یخ نباید به صورت مستقیم روی بافت آسیب دیده قرار گیرد زیرا خطر سوختگی مضاعف دارد. باید از کیسه های یخ پیچیده شده در یک پارچه نخی و تمیز استفاده کرد. این کمپرس را هر دو ساعت یک بار و هر بار به مدت ده تا پانزده دقیقه روی نواحی ملتهب قرار دهید تا جریان خون مویرگی کنترل شده و تورم به سرعت کاهش یابد.

اصول شستشو و استحمام

در چهل و هشت ساعت ابتدایی تماس ناحیه درمان شده با آب کاملا ممنوع است. پس از گذشت این زمان بحرانی شستشو باید فقط با آب ولرم رو به خنک و شوینده های بسیار ملایم بدون عطر و فاقد مواد صابونی انجام شود. هنگام خشک کردن صورت هرگز نباید حوله را روی پوست بکشید بلکه باید با ضربات بسیار آرام و ملایم رطوبت را بگیرید. رفتن به استخر سونا و جکوزی تا زمان بهبودی کامل و ریختن تمام پوسته ها اکیدا ممنوع است. بخار آب گرم حمام می تواند التهاب بافت های در حال ترمیم را به شدت افزایش دهد.

مصرف داروها و کرم های ترمیم کننده

پزشک برای تسریع روند کلاژن سازی و جلوگیری از عفونت پماد ها و دارو های خاصی تجویز می کند. کرم های ترمیم کننده باید روزانه چند بار و به صورت یک لایه ضخیم روی پوست استفاده شوند تا محیطی مرطوب برای بازسازی سلولی فراهم کنند. خشکی کشیدن پوست در این دوران باعث تاخیر در بهبود و ایجاد لک می شود. در صورت احساس درد مسکن های ساده و مجاز طبق دستور مصرف می شوند اما دارو های ضد التهاب مانند ایبوپروفن ممکن است روند طبیعی ترمیم را مختل کنند. مصرف آنتی بیوتیک های خوراکی در صورت تجویز باید تا روز آخر ادامه یابد.

روند بهبودی و عوارض احتمالی

روند ترمیم پوست معمولا بین یک تا دو هفته زمان می برد. در روز های اول قرمزی و تورم در بالا ترین حد خود قرار دارد و به تدریج پوست تیره شده و حالت پوسته پوسته پیدا می کند. این پوسته ها طی هفت تا ده روز به صورت طبیعی می ریزند و پوست جدید و صورتی رنگ نمایان می شود. عوارض طبیعی شامل خارش خفیف و التهاب موقت است. اما در صورت عدم رعایت بهداشت خطر عفونت های باکتریایی یا فعال شدن ویروس تبخال وجود دارد. ایجاد لک های قهوه ای یا هایپر پیگمانتاسیون نیز در صورت تماس زود هنگام با آفتاب رخ می دهد.

مقایسه لیزر دی اکسید کربن با سایر روش ها

تکنولوژی های مختلفی برای جوان سازی و رفع مشکلات پوستی در کلینیک ها وجود دارند که هر کدام مکانیسم اثر متفاوتی ارائه می دهند. انتخاب بین این روش ها به عمق آسیب پوستی نوع عارضه و مدت زمان مجاز برای استراحت بیمار بستگی دارد. این دستگاه به دلیل قدرت بالا و نفوذ عمیق معمولا برای مشکلات جدی تر و ساختاری تر پوست انتخاب می شود. درک تفاوت های بنیادین میان این سیستم نوری و سایر دستگاه های رایج به بیماران کمک می کند تا با دید باز تری نسبت به انتخاب پلن درمانی خود اقدام کنند و انتظارات واقع بینانه ای داشته باشند.

ویژگی	دی اکسید کربن فرکشنال	آر اف فرکشنال (RF)	لیزر اربیوم	آی پی ال (IPL)
نوع نفوذ	لایه‌برداری عمیق و قوی	حرارتی عمقی (بدون لایه‌برداری)	لایه‌برداری سطحی و ملایم	نوری (بدون لایه‌برداری)
کاربرد اصلی	اسکار و جای جوش عمیق	لیفت و رفع شلی پوست	رفع چروک‌های سطحی	ضایعات عروقی و کک‌ومک
دوره نقاهت	۷ تا ۱۴ روز	۲ تا ۳ روز	۴ تا ۷ روز	بدون نقاهت
تعداد جلسات	۱ تا ۴ جلسه	۴ تا ۶ جلسه	۳ تا ۵ جلسه	۶ تا ۸ جلسه
نقطه قوت	درمان قطعی ناهمواری‌ها	سفت‌کنندگی و کلاژن‌سازی	جوانسازی با نقاهت متوسط	غیرتهاجمی بودن

تفاوت با آر اف فرکشنال

آر اف فرکشنال بر پایه امواج رادیویی کار می کند و انرژی حرارتی را از طریق سوزن های بسیار ظریف مستقیما به عمق بافت می فرستد بدون اینکه سطح خارجی پوست آسیب جدی ببیند. به همین دلیل دوره نقاهت آن بسیار کوتاه تر است. اما سیستم دی اکسید کربن از پرتو نوری استفاده می کند که هم سطح و هم عمق را لایه برداری و تبخیر می کند. برای درمان افتادگی های خفیف آر اف مناسب تر است اما برای رفع اسکار های عمیق آکنه و لایه برداری های تهاجمی تر لیزر های نوری نتایج بسیار چشم گیر تری ارائه می دهند.

مقایسه با لیزر اربیوم و IPL

دستگاه اربیوم نیز مانند رقیب خود با جذب آب میان بافتی کار می کند اما عمق نفوذ کمتری دارد و برای چروک های سطحی تر و افراد دارای پوست تیره تر گزینه ایمن تری محسوب می شود. دوره استراحت اربیوم کوتاه تر است اما قدرت کلاژن سازی کمتری دارد. از سوی دیگر سیستم آی پی ال اصلا لیزر نیست بلکه پالس های نوری شدید است که بیشتر برای رفع قرمزی مویرگ های سطحی و لک های رنگدانه ای کاربرد دارد و تاثیری روی اسکار های فرورفته ندارد. هر روش جایگاه علمی و کلینیکی منحصر به فرد خود را دارا می باشد.

تعداد جلسات و برآورد هزینه ها

تعداد جلسات مورد نیاز به شدت عارضه سن بیمار و پاسخ دهی بافت پوست بستگی دارد. برای جوان سازی های سطحی ممکن است یک جلسه کافی باشد اما درمان جای جوش های عمیق یا اسکار های سوختگی معمولا به سه تا پنج جلسه با فواصل یک ماهه نیاز دارد. هزینه نهایی بر اساس وسعت ناحیه درمان مهارت و تخصص پزشک و نوع دستگاه مورد استفاده تعیین می شود. دستگاه های جدید تر با تکنولوژی پیشرفته تر معمولا هزینه بالاتری دارند. با توجه به نوسانات قیمت تجهیزات پزشکی متقاضیان باید برای اطلاع دقیق از تعرفه ها در زمان مراجعه با کلینیک مشورت نمایند.

سوالات رایج

نظرات مشتریان و خریداران دستگاه لیزر کربن دی اکسید (CO2)

زهرا رستمی، ۳۱ ساله، تهران — ★★★★★

من سالها جای جوش روی صورتم داشتم و هر کاری کردم کمتر نشد. بعد از سه جلسه فرکشنال CO2، عمق اسکارها به وضوح کم شده و پوست صورتم یکدست تر شده است. فقط باید بدانید روزهای اول بعد از جلسه پوست پوسته پوسته می شود و باید کاملا از آفتاب دور بمانید. اگر برنامه کاری تان اجازه می دهد چند روز استراحت، حتما امتحان کنید.

الهام شریفی، ۲۹ ساله، اصفهان — ★★★★☆

برای خطوط ریز دور چشم و افتادگی خفیف پوست رفتم. نتیجه بعد از دو جلسه واقعا خوب بود و پوست حالت کشسانی بیشتری پیدا کرد. دکتر قبل از جلسه کرم بی حسی گذاشت و فقط موقع لیزر کمی سوزش داشت که قابل تحمل بود. یک ستاره کم می کنم چون دوره نقاهتش برای من کمی طولانی بود و تا یک هفته صورتم قرمز ماند.

دکتر بهنام رحیمی، کلینیک پوست و مو، اهواز — ★★★★★

در انتخاب دستگاه برایم دقت پرتو و کنترل عمق نفوذ مهم ترین فاکتور بود. لیزر CO2 که خریدیم امکان تنظیم دقیق انرژی و چگالی نقطه ها را می دهد و همین باعث شده عوارضی مثل هیپرپیگمانتاسیون در بیماران ما بسیار کم باشد. بازگشت سرمایه هم خوب بوده؛ چون این دستگاه هم درمان های زیبایی دارد هم درمان های تخصصی پوست.

دکتر مینا فرهادی، مدیر کلینیک زیبایی، رشت — ★★★★☆

از نظر اقتصادی دستگاه مناسبی است چون با هندپیس های مختلف می توان طیف وسیعی از خدمات را ارائه داد؛ از جوانسازی و جای جوش تا درمان ضایعات سطحی. تنها چالش ما نیاز به آموزش کامل اپراتور بود؛ اگر پرسنل با تنظیمات و مراقبت های بعد از لیزر آشنا نباشند، هم نتیجه ضعیف می شود هم ریسک عارضه بالا می رود.

دکتر علی اکبری، کلینیک پوست، قم — ★★★★★

برای کلینیکی که تازه راه افتاده بودم، مهم بود دستگاهی بخرم که هم کیفیت داشته باشد هم زود هزینه اش را برگرداند. حدود چهار ماه است دستگاه کار می کند و رضایت مراجعین به قدری خوب است که تبلیغ دهان به دهان، مشتری ثابت برای ما آورده. نکته مهم: حتما فیلتر دود و سیستم تهویه مناسب تهیه کنید؛ این موضوع هم برای ایمنی بیمار مهم است هم برای کادر درمان.